Inzet buitenlandse undercovers in Nederlandse (drugs)onderzoeken

In Blog

Inzet buitenlandse undercovers in Nederlandse (drugs)onderzoeken

Over praktijk en regelgeving buitenlandse pseudokopers en infiltranten

In het thans aanhangige Haagse onderzoek Platvis / Milan, naar cocaïne import / export / verkoop vraagt een van de verdachten me hem in zijn strafzaak bij te staan.
Zijn eerste vraag is wat er nu eigenlijk aan belastend bewijs tegen hem te vinden is in het 17 ordners tellende dossier.

Inzet Engelse undercover agenten

Wat mij opvalt is dat dit met name de verklaringen zijn van een aantal undercover agenten uit België en Engeland, die worden aangestuurd door het Nederlandse undercoverteam.
Ook wel WOD-ers genoemd.
WOD staat voor ‘werken onder dekmantel’.

Wat WOD-ers doorgaans doen is infiltreren in organisaties en opzetten van een of meerdere pseudokoop / -kopen.

Vereisten inzet Buitenlandse undercovers

Bij de inzet van een WOD-er moet voldaan zijn aan een aantal vereisten. Deze gelden voor zowel de Nederlandse alsook de buitenlandse WOD-ers.

Het eerste vereiste is dat de WOD-er is ingeschreven bij het bewuste WOD team dat hem of haar inzet in een actie.
Verder dient sprake te zijn van een opsporingsambtenaar die in ieder geval in het land van herkomst dienaangaande bevoegdheid heeft.
Voorts dient de ingezette WOD-er te beschikken over de nodige kennis en ervaring.

Daarbij geldt, dat bij voorkeur Nederlandse WOD-ers worden ingezet. Het is dus niet zonder meer te begrijpen waarom in deze zaak gebruik is gemaakt van een Belgische en twee Engelse.

Een in Nederland in te zetten buitenlandse WOD-er dient zich bovendien te houden aan de Nederlandse regelgeving. Ook dient deze direct verslag uit te brengen aan diens (Nederlandse) undercover begeleider. Zowel de WOD-er alsook deze begeleider brengen verslag uit.

Verplichte afluisterapparatuur

Wat mij als advocaat opvalt, in de verschillende strafzaken die ik heb behandeld waarin WOD-ers werden ingezet, is dat soms wel en soms niet gebruik wordt gemaakt van opname apparatuur.

In het geval je cliënt in een strafzaak de verslagen van de WOD-er en diens begeleider bewist, kun je bij ontbreken van opnames vrijwel nooit hard maken dat een WOD-er liegt of vriendelijker gezegd zaken verdraait of aandikt.

Natuurlijk kun je proberen de WOD-er te mogen horen als getuige en eens kritisch aan de tand te voelen. Doorgaans zal een WOD-er echter niet toegeven zaken in strijd met de waarheid te hebben opgeschreven, dat is immers een doodzonde voor een opsporingsambtenaar. Ook lijken opsporingsambtenaren soms erop getraind om bij lastige vragen zich plots te beroepen op geheugenverlies.

Zeker in het geval sprake is van meer dan 1 WOD-er die elkaar in het verhaal (blijven) ondersteunen, is het bewijs al snel rond.

Ook in de onderhavige zaak is sprake van zowel Belgische als Engelse WOD-ers, die in grote lijnen elkaars verhalen onderschrijven.

Dit terwijl de Belgische WOD-er wel afluisterapparatuur op heeft, maar de voor cliënt belangrijkste, de Engelse WOD-ers, niet.

Ik pleit dan ook voor wettelijk verplichten dat zij bij hun acties standaard opnames maken.

Veroordeling op basis van buitenlandse undercovers?

Wat daarbij ook gek is, is dat beide Engelse WOD-ers een opvallend litteken zien op het hoofd van de man die zij later op foto herkennen als cliënt, terwijl cliënt geen litteken heeft.
Ook de Belgische WOD-er omschrijft een litteken, ditmaal onder het oog, dat er eenvoudigweg niet zit.

Wat ook opvalt, is dat op het voor cliënt meest cruciale moment dat hij contact heeft met de Engelse WOD-ers, hier geen Nederlandse WOD-ers bij aanwezig zijn om de verhalen van de Engelsen te bevestigen.

Dat betekent dat justitie dus feitelijk van de Nederlandse rechtbank vraagt, cliënt vrijwel enkel op de door hem betwiste verklaringen van twee Engelse WOD-ers te veroordelen tot een naar verwachting hoge onvoorwaardelijke vrijheidsstraf.

Dat terwijl daarbij ook opvalt, dat cliënt in het langdurig voorafgaande onderzoek tot de actiedag helemaal niet in beeld komt en ook de WOD-ers aanvankelijk niet weten wie die man is tussen dat clubje mannen waar zij bij op bezoek komen alvorens iedereen aangehouden wordt. Over hem wordt in de eerste stukken dan ook nauwelijks iets gezegd.
Hij lijkt puur bijvangst te zijn.

Eerst nadat wat dagen zijn verstreken en cliënt uitgebreid is gehoord worden de verbalen van de Engelse WOD-ers ineens een stuk uitgebreider en gedetailleerder en wordt cliënt plots een prominente rol toegekend.

Vreemd, want waarom komt hij dan bij de langdurig en veelvuldige ingezette BOB-middelen zoals onder meer observatie, OVC en tap nooit naar voren?

Horen als getuigen alle undercovers en hun begeleiders

Reden genoeg om de WOD-ers, hun begeleiders, de onderzoeksleider alsook de medeverdachten eens goed aan de tand te voelen. Wie zijn die Engelse WOD-ers, voldoen zij daadwerkelijk aan onze wettelijke vereisten en waarom is niet gewoon gekozen voor Nederlandse opsporingsambtenaren?

Schorsing voorlopige hechtenis

Hopelijk schorst de rechtbank binnenkort de voorlopige hechtenis van cliënt zodat hij tussentijds de uitkomst van voornoemde discussie af kan wachten. Aan mijn inzet zal het in ieder geval niet liggen.

Bent u ook verwikkeld in een strafzaak? Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze mail?
Bel of mail mij op 020-308 0085 of vanessen@vanessen-advocaten.nl

Mr. Marielle van Essen

Strafrechtadvocaat bij Van Essen Advocaten

Recent Posts

Laat een bericht achter